duz

duz
is.
1. Xörəyi dada gətirmək üçün ona qatılan kəskin dadlı, şor ağ kristal maddə. Xörək duzu. Daş duzu – bax daşduz. . . Duzu dağlardan daş kəsən kimi kəsirlər ki, belə duza daş duzu deyirlər. H. Z.. Dəniz duzu – dəniz suyunu buxarlandırma yolu ilə hasil edilən duz. Duzuna baxmaq – şit və ya şor olduğunu bilmək üçün xörəyin dadını yoxlamaq, dadmaq.
2. kim. Turşu hidrogeninin bütünlüklə, ya qismən metalla əvəzlənməsi məhsulundan ibarət olan kimyəvi birləşmə, maddə. Bertole duzu.
3. məc. Sözə, danışığa kəskinlik verən, onu daha da maraqlı edən xüsusiyyət; dad, ləzzət, məzə. Nitqində duz yoxdur. Sözünün duzu yoxdur. // məc. Özünü sevdirəcək xüsusiyyət, cazibə. Onda duz yoxdur.
◊ Çörəyinin duzu olmamaq – qədri bilinməmək, zəhmətinə qiymət verilməmək. Duz kimi yalamaq – çox əzizləmək, bağrına basaraq hədsiz mehribanlıq göstərmək, qucaqlaşmaq, çoxlu öpmək. <Əzim baba> Səlimin boynunu qucaqlayıb onu duz kimi yaladı. S. R.. Kəramət uşaq əzizləyən, balasını duz kimi yalayan analardan deyildi. Ə. Ə.. Duza qoymaq – 1) şoraba qoymaq; 2) məc. lüzumsuz yerə işlətməyib saxlamaq. Duzunu dadmaq – 1) birinin çörəyini yemək; 2) təsirini görmək, hiss etmək. Bu hərif, deyəsən, mənim materialımın duzunu dadmayıb. «Kirpi». Duzunu qaçırmaq – bayağılaşdırmaq, ləzzətdən çıxarmaq, rəğbətdən salmaq.

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужно решить контрольную?

Look at other dictionaries:

  • düzəlmə — «Düzəlmək»dən f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • düzənmə — «Düzənmək»dən f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • duz — (And.) adj. Dulce. V. «caña duz». * * * duz. (De dulce). adj. And. dulce. Caña duz. □ V. palo duz …   Enciclopedia Universal

  • duž- — DEFINICIJA publ. knjiš. u nekim vezama riječi znači da se što odvija, proteže i sl. duž onoga što znači drugi dio [dužjadranski duž Jadrana, uz Jadran] ETIMOLOGIJA prasl. *dьlžь, v. dug, v. duž …   Hrvatski jezični portal

  • duž — dȕž (dȗž) (čega) prij. DEFINICIJA iskazuje smjer ili pravac po dužini [duž rijeke niz rijeku (njezinom dužinom)]; poduž, uzduž ETIMOLOGIJA vidi dug …   Hrvatski jezični portal

  • duz — günü: (Göyçay, Kürdəmir, Zəngilan) bazar ertəsi. – Duz günü işə başdıyrux (Kürdəmir); – Böyün duzdu, sə:r təx’di (Zəngilan)  Duz qoymağ (Saatlı) – hirsləndirmək …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • duz — (De dulce). adj. And. dulce. Caña duz. ☛ V. palo duz …   Diccionario de la lengua española

  • duz — dȕz prid. <indekl.> DEFINICIJA reg. zast. koji je ravan; zaravnjen, usp. dustaban ETIMOLOGIJA tur. düz …   Hrvatski jezični portal

  • Duz — ist die Abkürzung für die Deutsche Universitätszeitung, eine lange existierende Zeitschrift zur Hochschulpolitik und ist eine Bezeichnung für die tunesische Stadt Douz Diese Seite ist eine Begriffsklärung zur Unterscheidung meh …   Deutsch Wikipedia

  • düz — 1. sif. Enişi, yoxuşu, çuxuru, təpəsi olmayan, hamar (səth haqqında). Düz yer. Düz çöl. Düz meydança. Düz döşəmə. Düz taxta. 2. is. Düzən, çöl, düzəngah, düzənlik. Mil düzü. Cıdır düzü. Düzlərdə yaşayan əhali. – Cücələrim gəzə gəzə; Səhər hindən… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • düzəlmək — f. 1. Düz və hamar şəklə düşmək; düzlənmək. Çuxur düzəldi. 2. Təşkil olunmaq, əmələ gəlmək, ibarət olmaq. Müqim bəy . . bir neçə nahiyədən düzələn qəzanın rəisi oldu. S. R.. Həyətində yığıncaq düzəlmiş kəndli, Cavadı evinə dəvət etdi. Ə. Vəl.. // …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”